Dlaczego chrapiemy?

Badania TNS OBOP przeprowadzone w czerwcu 2010 r. Na zlecenie DCL Medicus pokazują, że problem chrapania dotyczy aż 40% Polaków.

Chrapanie to objaw zespołu zaburzeń oddychania w czasie snu. Charakterystyczne zjawisko akustyczne to efekt drgań wiotkich części gardła – podniebienia i języczka. Podczas snu dochodzi do zwiotczenia mięśni gardła i podniebienia miękkiego, a przepływające w trakcie oddychania powietrze wprawia je w drgania. Leżenie na plecach dodatkowo pogłębia ten stan. Wówczas język opada ku tyłowi, otwierają się usta i następuje zwężenie kanału nosogardła i gardła. Przepływające powietrze wprawia języczek oraz miękkie części podniebienia w drgania, powodując pojawienie się charakterystycznego dźwięku.

Zlekceważenie chrapania może prowadzić do pojawienia się bezdechów śródsennych, czyli co najmniej 10-sekundowych momentów, w czasie których podczas snu nie oddychamy. Bezdech to wynik zetknięcia się ścian gardła i zamknięcia drogi przepływu powietrza. Następuje wówczas stopniowe zwiększanie wysiłku oddechowego. Można zaobserwować coraz silniejsze ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha, którym nie towarzyszy wdech i wydech powietrza. Oddychanie wiąże się z takim wysiłkiem, że dochodzi w końcu do przebudzenia (po kilkunastu lub kilkudziesięciu sekundach trwania bezdechu), którego chory zwykle sobie nie uświadamia. Przebudzenie powoduje udrożnienie gardła w wyniku wzrostu napięcia mięśni. Pierwszy skuteczny wdech objawia się zazwyczaj gwałtownym chrapnięciem.

W zaawansowanej postaci tego rodzaju zaburzeń, podczas snu walczymy wręcz o tlen. Organizm wykonuje wówczas ogromną pracę, w wyniku czego możemy się pocić w nocy, odczuwać duszność czy dławienie, wielokrotnie wybudzać ze snu. Chrapanie chorego, cierpiącego na bezdech senny, pojawia się niezależnie od tego, jaką pozycję ciała przyjmie śpiący (choć nasila się w pozycji na wznak), jest nie tylko bardzo głośne, ale odbywa się codziennie. Występuje również przez większą część snu.

Wśród czynników predysponujących do chrapania można wymienić:

• otyłość,
• specyficzną anatomię szyi,
• brak aktywności fizycznej,
• picie alkoholu,
• palenie papierosów,
• zażywanie leków nasennych i środków uspokajających (dodatkowe rozluźnienie mięśni).

Chrapanie może pojawić się również przy nieprawidłowej drożności nosa, np. przy przeroście muszli nosowych lub skrzywieniu przegrody nosa. Opisywana przypadłość nasila się z wiekiem. Jest to naturalny proces. Ma to związek z wiotczeniem mięśni w górnych i dolnych drogach oddechowych.

Pierwsze informacje, dotyczące zaburzeń oddychania w czasie sny, pochodzą już ze starożytności. Dionizos z Heraklei, władca Koryntu, żyjący w IV wieku p.n.e. to pierwszy opisany chory, cierpiący na bezdech senny. Z powodu ogromnej otyłości miał on problemy z oddychaniem nawet w ciągu dnia. W nocy, z obawy przed uduszeniem, król był nieustannie budzony, poprzez kłucie go specjalnymi igłami.